Jesteś Kaszub? To pokaż czarne podniebienie!

 Potęga państwa jest nie tylko siła gospodarcza, czy też siła polityczna lecz prężność rozwojowa oraz wyrazistość społeczna i kulturowa regionów, z których składa się dany kraj. Dobrze jest, gdy obok patriotyzmu ogólnonarodowego istnieje patriotyzm regionalny, gdy ludność jest dumna z faktu, że zamieszkuje właśnie tę a nie inną część kraju oraz gdy dąży do umacniania znaczenia i zamożności swojej „małej ojczyzny". Na szczęście, okazało się, że istnieją skuteczne mechanizmy „samopromowania się" regionów. Rozwiązaniem dla regionu pomorskiego jest ZKP, które podtrzymuje i buduje tożsamość Kaszubów już od ponad 50 lat.

 Może się ono pochwalić wieloma osiągnięciami. Są one możliwe tylko dzięki ludziom którym na sercu leży dobro Pomorza i kultywowanie tradycji. Podstawą tej organizacji są ludzie czynu którzy już wiele razy pokazali jak bardzo zależy im na zachowaniu kaszubskiej kultury.

Ciągle szczególną uwagę Zrzeszenia zajmuje młodzież. Gdyż od tego jak bardzo będą mieli rozbudzona swoja tożsamość regionalną zależy przyszłość i przetrwanie Kaszubów. To młodzi ludzie będą kontynuować dzieło rozpoczęte już w roku 1956.

Polem działania młodych Kaszubów są kluby młodzieżowe, które działają juz od wielu lat. Można tutaj przytoczyć działalność Pomorania, Tatczëzny czy Cassubii. Ich zadaniem jest szerzenie idei Zrzeszenia wśród młodych ludzi. Organizacja spotkań w języku kaszubskim lub jemu poświęconych. Oprawa mszy świętej w języku kaszubskim i czynne w niej uczestnictwo. Przekazywanie wartości i wiedzy na temat kaszub w spotkaniach w szkołach, zlotach, konkursach. To liczne inicjatywy, które przyniosły już wiele pozytywnych efektów.

Wszystkie te działania są bardzo budujące i pozwalają optymistycznie spojrzeć w przyszłość. Robimy wszystko by to co kochamy nie uległo zapomnieniu. Jednak gdybyśmy byli całkowicie zadowoleni z wyników nie zastanowilibyśmy się wspólnie nad tym co można zrobić więcej.

Co zrobić by otworzyć zrzeszenie na młodych ludzi? Co zrobić by nie ulec zapomnieniu?

Po pierwsze trzeba się przez chwilę zastanowić nad tym co nie pozwala lub co utrudnia młodym ludziom wejście w szeregi tej organizacji lub na drogę patriotyzmu regionalnego.

Przede wszystkim, niechęć do okazywania patriotyzmu. Czy patriotyzm w obecnych czasach nie jest już tylko zakurzonym i bezużytecznym pojęciem? Czy można pisać/mówić o nim bez otoczki ideologicznych sporów i walki politycznej?

Celowo pominę próbę odpowiedzi na pytanie, czy patriotyzm w ogóle jest nam potrzebny, bo zakładam, że to nie podlega dyskusji. Nie ulega wszakże wątpliwości, że patriotyzm, to także dbałość o wizerunek własnego kraju poza granicami, a dziś tolerancja jest chyba najlepszą wizytówką każdego społeczeństwa A jak jest dziś? Za sobą mamy czasy, kiedy to państwo było „złe" (gdyż narzucone), a społeczeństwo „dobre". Dziś jesteśmy w pełni suwerenni i demokratyczni, zatem państwo to my, jego obywatele. Wynika z tego jasno, że należy przewartościować nasze pojęcie postawy patriotycznej. Jednak mimo powszechnych działań by to zmienić da się odczuć brak zainteresowania tym tematem młodych ludzi. Teraz trudno młodemu człowiekowi zainteresować się sprawami swojego narodu, a tym bardziej sprawami swojego regionu. A przecież mu najbliższemu.

Trzeba uświadomić sobie że zmiany jakie dokonały się w Polsce po 1989 r. spowodowały tworzenie zupełnie innej rzeczywistości w której młodzi ludzie próbują odnaleźć siebie.

Trudno jest im identyfikować się z czymś co kojarzy im się jedynie z radosną folklorystyczną imprezą. Czymś co nie jest tylko letnim festynem na którym gra zespół kaszubski, tańczą kolorowo ubrani mężczyźni i kobiety a podawany jest chleb ze smalcem i ogórkiem kiszonym.

Trzeba postarać się zmienić ich spojrzenie ale robić to tak by dotrzeć do nich i mówić do nich ich językiem. Kaszubszczyzna musi, by nie zniknąć całkowicie, wpisać się w nowoczesność. Chociaż miałoby to rodzić się w bólach i przewrócić nasze pojęcie o Zrzeszeniu jest to potrzebne. 

Moja propozycja do rozważenia przez dzisiejsze forum jest podjęcie konkretnego działania skierowanego do młodych ludzi. Pozbawionego wysokich, ideologicznych terminów skierowanych tylko i wyłącznie do ludzi młodych szukających przygody z własnym regionem. To działanie może być skuteczne gdyż przygoda z czasem może zamienić się w coś głębszego. Trzeba znaleźć inną drogę dotarcia do tych którzy przynajmniej podejmują próby kontaktu z regionem.

Moją  sugestią jest prowadzenie programu skierowanego tylko do młodych ludzi. Będącego programem łączącym wszystkich młodych ludzi działających bezpośrednio w Zrzeszeniu czy kaszubskich klubach młodzieżowych.

Jednak to co pragnę państwu dziś zaproponować jest konkretnym pomysłem który można poddać rozwadze, dyskusjom do czego bardzo zachęcam. Gdyż dyskusja może być pierwszym krokiem do dialogu i wspólnego działania!

Proponuję byśmy my młodzi zajęli się promocją nas samych. Młodych Kaszubów. Nie chcę żeby wyrażało to nasze samouwielbienie lecz pokazało kaszubską dumę i zaraziło tym innych. Wiadomo iż to działanie będzie rozbite w czasie a na jego skutki można długo czekać.

Wydaje mi się że możemy jako młodzi ludzie zorganizować się do organizacji promocji kaszubszczyzny na trochę innym szczeblu. Można mówić o Kaszubach na wesoło, nowocześnie i twórczo. Trzeba otwarcie podejść do ludzi którzy zamieszkują nasz region lub się nim interesują. I nie pomijać nikogo. Wielu z nas zna zespół „C.Z.A.D”  jednak czy ktoś z was słyszał o kaszubskim zespole punk rockowym?  

Program który chce zaproponować nosi nazwę „Jestem Kaszubem!”.

Będzie się on składał z kilku etapów. Pierwszym z nich będzie stworzenie logo programu. Można ogłosić na niego konkurs w szkołach, w których poprzednio próbowano podejmować się podobnych inicjatyw. Udział konkursie może być również elementem zajęć regionalnych. Gdyż podejmie on ważny temat co znaczy dla młodego człowieka bycie Kaszubem.

Logo odgrywa bardzo ważną rolę we współczesnej komunikacji. Jest mianownikiem atutów, cech i wartości. Mamy konkretne skojarzenia gdy widzimy  logo partii politycznej czy producenta napojów spożywczych. Będzie ono w sposób wyrazisty, prosty i przede wszystkim szybki mówić o młodych Kaszubach. Sam konkurs na logo będzie formą rozpowszechnienia programu. Później logo posłuży ono jako identyfikator dla młodych ludzi utożsamiających się z Kaszubami.

Dalszym etapem będzie przekazanie tego co chcemy o sobie powiedzieć. Można obrać drogę kontrowersji, zmierzenia się z tematem stereotypów. Wiemy że stereotyp to pewne skojarzenie  zawierające uproszczony obraz rzeczywistości przyjęty przez człowieka na podstawie własnych obserwacji, poglądów innych osób czy przekazywanych przez społeczeństwo Najczęściej mówi się o wyobrażeniach dotyczących innych narodów. Stereotypy nie omijają także nas! Kiedyś jadąc pociągiem wdałam się w długą dyskusję z pewnym Panem z południowej Polski na temat regionów w których żyjemy. Ten Pan pół żartem pół serio spytał się mnie czy to prawda że Kaszubi mają czarne podniebienie. Może chęć skonfrontowania się z owymi stereotypami da efekt jakim jest rozpowszechnienie informacji  i otwarcie Kaszubów?

Następnym krokiem będzie stworzenie grupy zaangażowanej w dalszą promocję programu. Będzie potrzebna odpowiednia liczba osób, która podejmie się tego działania i zdecydujemy do jakiej grupy ludzi chce dotrzeć, i jakimi drogami. Potem podzieli się na mniejsze grupy odpowiedzialne za kontakt z odpowiednią grupą wiekową. Taki podział jest ważny gdyż innymi formami dociera się do dzieci w  różnym wieku. (Przykładowy podział: grupa działająca w szkole podstawowej, gimnazjalnej, średniej.)

Jako grupę docelową można obrać uczniów, jednakże w naszym województwie są również organizacje których zadaniem jest wychowanie patriotyczne, a z którymi warto podjąć współpracę i wesprzeć w tej trudnej lekcji. Takimi organizacjami są związki harcerskie. Pomoc tym organizacjom, współpraca z nimi to ciekawy sposób na dotarcie do świadomości młodych ludzi. Jako były członek jednej z tych organizacji wiem jak trudne jest podjęcie tematu patriotyzmu i jak bardzo brakowało środków ku temu by pokazać dzieciom jak ma wyglądać on współcześnie. Pomogłoby to harcerzom na rozwinięcie patriotyzmu regionalnego a nam na promocję kaszubszczyzny. Na zakończenie spotkania można wręczać/sprzedawać koszulki lub naszywki z logo.

Wiadomo jaką rolę teraz w naszym życiu odgrywa informacja a także jej przepływ. Posiadamy wiele form komunikacji. Nasze Zrzeszenie jest bardzo dobrze zorganizowane pod kątem medialnym. Przykładem może być Radio Kaszebe, magazyny kaszubskie w telewizji regionalnej czy też dobrze działające portale kaszubskie lub stworzenie oprogramowania komputerowego w naszym języku. Naszą formą dotarcia do młodych ludzi będzie kolejna strona internetowa poświęcona samemu programowi a także wydanie broszurki informacyjnej. Jednolita i dobrej jakości broszurka w wielu kopiach udostępniona podczas spotkań z młodzieżą będzie poboczną działalnością, chociaż równie ważną i całkowicie uzależnioną od środków finansowych.

Poddaje Państwu to do rozważenia i zdecydowania czy znajda się osoby chętne zjednoczenia się do wspólnej pracy nad tym programem. Dzisiejsze spotkanie jest dowodem na to że są ludzie którzy chcą coś jeszcze robić i warto wyjść z tym czym są Kaszuby i ludzie tu mieszkający na zewnątrz. Warto pokazać że identyfikowanie się z regionem nie jest czymś niepopularnym i niewartym uwagi.

Dziękuję za uwagę.