Z jednégò partu do dzesãc i wicy

Klub Młodzëznë Kaszëbsczi „Cassubia” pòwstôł 6 gòdnika 2003 roku w Żukòwie. Tej téż  òstôł przëjãti regùlamin, chtëren jasno gôdô, że karno dzejô w òpiarcym ò statut Zrzeszenia Kaszëbskò – Pòmòrsczégò, a westrzód célów akceńtëje sã, że: „Główna działalność skupiona będzie na integracji młodzieży z terenu gminy Żukowo oraz innych gmin kaszubskich wokół kwestii związanych z wszechstronnym rozwojem tego terenu i społeczności go zamieszkującej.”.

To je pòspòdlé naszégò dzejaniégò, chtërno wzmòcnioné je baro mòcno dozéranim wiédzë i tradicji przedwòjnowégò karna „Cassubia” w Warszawie, jaczé założił i prowadzył przez czile lat Karol Krefft, dôwny mieszkańc naszi gminë, pòchòwóny na żukòwsczim smãtôrzu. Jegò dzejanié, mëslë, deja kaszëbskô je dlô nas baro wôżnô 

Nasze karno nie je akademicczim klubã, chòc jegò drżéń stanowią sztudérze i absolwëńcë wëższich szkòłów. Je dosc wiôldżi dzél licealistów, a nawet gimnazjaliscë, chtërny rëchtëją  sã dopiérze do dzejanim ù nas, a przez nas w Zrzeszenim, bò kòżdi fòrmalny nôleżnik „Cassubii” mùszi bëc – zgódno z regùlaminã – nôleżnikã jednégò z partów ZKP z sedzbą w gminie Żukòwò. Wszëtczich nas za to równo łączi miłota do swòji môłi Tatczëznë.

Ta rozpiãtosc wiekòwô pòzwòliwô nama na dzejanié w rozmajitëch dzélach zrzeszeniowégò żëcégò. Sztudérze i absolweńcë są lektorama òbczas mszów kaszëbsczich, rëchtëją lëteracczé abò mùzyczné wieczorë, zéńdzenia z pisarzama a ùczałima, chtërne co miesądz robimë w òpiarcym ò projekt pòd nazwą „Spotkania z literaturą i muzyką Kaszub”, licealiscë pòmôgają przë Andrzejkach a karnawałowëch balach, czë gwiôzdkach dlô dzecy. To je baro wôżnô corocznô nasza rozegracjô, dzãka chtërny mómë bezpòstrzédny kòntakt z dzecama i jich starszima. Baro starowno òrganizëjemë ten wieczór, kò ju wnet ti młodi bądą wchôdelë do naszégò karna. Dëtczi na gwiôdkã dlô dzecy zbiérô téż gwiôzdka, le takô, co jidze òd chëczi do chëczi w gòdowi czas. Latos chòdzëlë głównie gimnazjaliscë. To wspaniale sprzijô spòleczny integracji i òdrôdzaniô sã nôpiãkniészich emòcji z dzecnëch lat, jaczé sprôwiają, że Kaszëbi na nowò są bùszny ze swòjégò kaszëbstwa w tim baro ju spòlonizowónym, przez bliskòsc Gduńska, dzélu regionu.

W tim prawie zdanim je ùjãti nastãpny baro wôżny sens dzejaniô klubù i trzech partów gminë Żukòwò, òsoblëwie partu w Baninie, przë jaczim „Cassubia” dzejô. Je to, mòżna bë rzec òglowò, òdroda kaszëbiznë na wschòdnym kùnôszkù dôwnégò pòwiatu kartësczégò, chtëren przódë òbjimôł Kòkòszczi, Matarniã, Firogã, Klókòwò, Bësëwò – dzysô dzéle Gduńska. Do te dzejaniô dołącziwô téż pòwstający part w Òsowi, chtëren dzejô wespół i wiele z nama, a nawet w jaczims dzéle w jednoce z nama – „Cassubią”, bò Òsowa je fòrmalno klubã partu w Chwaszczënie, dze są baro aktiwny nôleżnicë „Cassubii”.

Przez młodzëznową aktiwnosc, cągłé pòkôzywanié kaszëbiznë atrakcyjny dlô młodëch, wielné zéńdzenia z wspaniałima lëdzama i téż przez wëjątkòwé szczescé naszégò terenu prawie do taczich lëdzy (midzë jinszima w Chwaszczënie mieszkô dolmacz swiãtëch pismión Eugeniusz Gòłąbk, w Banine historik prof. Andrzej Groth, wëbitny kòmpòzytóra Jerzi Stachùrsczi je nôleżnikã partu w Baninie) przëcygómë corôz wicy lëdzy, w tim wiele młodëch. Drżéń stanowią Kaszëbi, chtërny mieszkają tam òd pòkòleniów, ale je téż wiele – corôz wicy – Kaszëbów przëszłëch z Trójmiasta, abò Kaszëbów z wëbòru. Òstatno do partu w Baninie zapisało sã małżeństwò przëszłé z Tarnobrzega, a jich syn je ju westrzód „Cassubii”.

Jaczi je rozwij liczbòwi ZKP w tim terenie pòkazywają téż liczbë. Jesz w rokù 2001 bëło to leno 60 nôleżników partu w Żukòwie. Dzys jest to kòl 300 nôleżników skùpionëch w trzech partach. Czekawé, że pò pòwstanim klubù a tej partu w Baninie, pòjôwiałë sã głosë, że òsłabnie żukòwsczi part. Timczasã przë baro chùtczim wzrôstanim lëczbë w Baninie, a wnet téż w nowim Chwaszczënie i Òsowi, lëczba nôleżników w Żukòwie skòczëła wirazno w górã i dali rosce. To je jasny rezultat spòleczny swiądë, chtërna dozdrza dzejanié Zrzeszenia w całoscë. Fakt, że razã z rozwijã Zrzeszeniégò bùrméstrã gminë òstôł pierszi przédnik ZKP z Banina, a Rada Gminë rządzonô je przez lëdzy związónëch mòcno z naszą òrganizacją, lëdzy doswiôdczonëch  - je jaż nadto wëmòwny. Midzë jinszima kòalicyjnym radnym je téż baro zaagażowóny òd pòczątkù jeden nôleżnik „Cassubii”.

W ti chwilë lëczba nôleżników ZKP ù nas dërch wzrôstô i wzrastac bądze, pòd warënkã, że do te bądą sã dostosowëwac strukturë òrganizacji. Dzãka temù, że pòwstôł part w Chwaszczënie, je tam wiele nowëch nôleżników Zrzeszenia. Kònsekwencją bëła téż Òsowô.  Mòżna rzec, że w tëch môlach wszëtkò jidze jak przënôlégô, ale są téż wiôldżé dzéle gminë, dze są pòjedinczné nôleżnicë ZKP abò ni ma jich nijak. Mëszlã ò Leznie, jaczé je tak wiôldżé jak Banino i baro chùtkò sã rozwijô, a leżi jesz blëżi Gduńska, mëszlã ò wiôldżich Kòkòszkach, Matarni i jinszich môlach. Tam do wëkònaniô je wiôlgô robòta Zrzeszeniégò, chtërnégò do niedôwna tam nie bëło nijak. A Kaszëbów je tam baro wiele, ò czim nawetka nie gôdają badérowania Latoszka czë Mòrdawsczégò, a ò czim më mieszkańcë Banina, Czeczewa, Firodżi nôlepi wiémë, bò są to naszi wùjowie, cotczi, półbraca i półsostrë. A naszi pòspólny starcë leżą na smãtôrzu w Matarni. Ni ma wikszi łączbë jak prawie ta i nicht nie je w sztãdze przeszkòdzëc łączëc sã nama jakbë na nowò – terô ju w zrzeszeniowi jednoce.

Wierzimë głãbòk, że za czilenôsce lat na tim terenie bądze wiele wicy partów dlô chwałë kaszëbiznë, a jednym z wiodącëch bądze part w Òsowi, chtëren ùrôstô nama do symbòlu pòrodu w bólach, ale czej téż nen pòród nastąpi, tej brzôd bądze cëdowny, a paradoksalnie zwëskac na tim nôwicy mòże prawie kaszëbizna we Gduńskù i Gdini.

Renata Pupacz – prezes KMK „Cassubia”